Tổng thống Mỹ Donald Trump nói CIA không kết luận rằng Thái tử Mohammed bin Salman của Ả-rập Saudi đã ra lệnh giết chết phóng viên Jamal Khashoggi.

Ông Khashoggi, người Ả Rập Saudi nhưng làm phóng viên tại Hoa Kỳ và thường chỉ trích giới chức tại Vương quốc Hồi giáo vùng Vịnh, bị giết hôm 2/10 tại Tòa Lãnh sự Saudi tại Istanbul.

Các quan chức Mỹ được cho là đã nói một chiến dịch như vậy hẳn cần có sự chuẩn thuận của thái tử. Nhưng Ả-rập Saudi luôn tuyên bố đó là một “chiến dịch xấu” (rogue operation).

“Họ không kết luận,” ông Trump nói khi các phóng viên tại Florida hỏi về báo cáo của CIA.

Lời bình luận của ông hôm thứ Năm được đưa ra trong lúc Thái tử của Saudi có chuyến đi Trung Đông, đầu tiên là tới Các Tiểu vương quốc Ả-rập Thống nhất (UAE), là chuyến công du ra nước ngoài đầu tiên của ông kể từ sau khi ông Khashoggi bị giết.

Thái tử của Abu Dhabi, Mohammed bin Zayed, đăng trên Twitter rằng UAE “sẽ luôn là nơi yêu thương và ủng hộ những người anh em của chúng tôi tại Ả-rập Saudi.”

Thái tử Saudi cũng được trông đợi là sẽ tham dự cuộc họp G20 của các lãnh đạo thế giới tại Buenos Aires vào cuối tháng này, là sự kiện mà các lãnh đạo của Hoa Kỳ, Thổ Nhĩ Kỳ và một số nước châu Âu cũng có mặt.

Trong lúc đó, Pháp tuyên bố sẽ áp các lệnh trừng phạt lên 18 công dân của Saudi, là những người đã bị các nước Mỹ, Anh và Đức trừng phạt, do bị cho là có liên hệ tới vụ sát hại ông Khashoggi.

Trong danh sách này không có thái tử, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Pháp nói.

Trump nói gì về bản phúc trình của CIA?

“Họ có những cảm nhận theo một số cách nhất định. Tôi có bản phúc trình, họ không kết luận, tôi không biết là sẽ có ai kết luận rằng thái tử làm việc đó không,” ông Trump nói với các phóng viên tại Florida.

Tổng thống Trump nhấn mạnh tới các mối quan hệ kinh doanh và quân sự của Mỹ với quốc gia vùng Vịnh Ả-rập Saudi

“Nhưng dù ông ấy có làm hay không, thì ông ấy cũng đã quyết liệt bác bỏ. Cha của ông ấy, quốc vương Saudi, quyết liệt bác bỏ,” ông nói thêm.

Hồi đầu tuần, ông Trump ra một tuyên bố gợi ý rằng thái tử biết “có thể rất rõ ràng” về vụ việc.

Tuyên bố của ông viết: “Có thể rất rõ ràng là thái tử biết về sự kiện bi thảm này – có thể ông ấy làm, có thể ông ấy không làm!”

Tổng thống lặp đi lặp lại trong việc nhấn mạnh tầm quan trọng của Ả-rập Saudi đối với Hoa Kỳ sau vụ giết hại, và gọi vương quốc này là một “đối tác trước sau như một” đã đồng ý đầu tư vào “một số tiền kỷ lục” tại Mỹ.

Hôm 17/11, Thư ký Báo chí Tòa Bạch Ốc Sarah Sanders nói với các phóng viên rằng ông Trump tin tưởng CIA sau khi có các cuộc nói chuyện với Giám đốc Gina Haspel và Ngoại trưởng Mike Pompeo về vụ giết hại Khashoggi.

Các nguồn được trích dẫn trên truyền thông Mỹ khi đó nhấn mạnh rằng không có bất kỳ một manh mối nào cho thấy có sự liên hệ trực tiếp của thái tử tới vụ sát hại phóng viên, nhưng các quan chức tin rằng vụ đó cần phải được thái tử đồng ý mới có thể xảy ra.

Trong một diễn biến riêng rẽ, báo Hurriyet hôm thứ Năm tường thuật rằng bà Haspel nói với các quan chức Thổ Nhĩ Kỳ trong tháng trước rằng CIA đã có nội dung ghi âm một cuộc trao đổi ,trong đó thái tử đã ra chỉ thị muốn khiến nhà báo người Saudi phải “im lặng” càng sớm càng tốt.

Khi được hỏi về các nội dung trên, ông Trump đáp: “Tôi không muốn nói về chuyện đó. Quý vị phải đi hỏi họ.”

Jamal Khashoggi là ai?

Là một nhà báo nổi tiếng, ông từng chuyên theo dõi, đưa tin về các vấn đề lớn, trong đó có cuộc xâm chiếm Afghanistan của Liên Xô, và sự trỗi dậy của Osama bin Laden, cho một số hãng tin của Ả-rập Saudi.

Trong hàng thập niên, ông là người thân cận, gần gũi với gia đình hoàng gia Saudi, và từng giữ vị trí cố vấn chính phủ.

Nhưng ông bị thất sủng và tự lưu đày mình sang Mỹ hồi năm ngoái.

Tại Mỹ, ông đã viết bài cho chuyên mục hàng tháng của tờ Washington Post trong đó ông chỉ trích các chính sách của Thái tử Mohammed bin Salman.

Trong bài viết đầu tiên của mình cho báo này, Khashoggi nói ông sợ bị bắt trong đợt trấn áp bất đồng chính kiến của thái tử.

Trong bài cuối cùng, ông chỉ trích việc Saudi can dự vào cuộc xung đột Yemen.