Việt Nam đề nghị Trung Quốc rút thiết bị quân sự khỏi Biển Đông, phát ngôn viên Bộ Ngoại Giao Lê Thị Thu Hằng tuyên bố hôm 8/5.

Phía Việt Nam đưa ra phản ứng 4 ngày sau khi Hoa Kỳ, Úc và Philippines đã lần lượt lên tiếng phản đối động thái này của Trung Quốc.

“Việt Nam đề nghị phía Trung Quốc với tư cách là quốc gia lớn ở khu vực và thế giới, thể hiện trách nhiệm trong việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông,” phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Lê Thị Thu Hằng nói hôm 8/5.

“Việt Nam đề nghị phía Trung Quốc với tư cách là quốc gia lớn ở khu vực và thế giới, thể hiện trách nhiệm trong việc duy trì hòa bình, ổn định ở Biển Đông, không tiến hành quân sự hóa, rút các trang thiết bị quân sự triển khai trái phép trên các cấu trúc thuộc chủ quyền của Việt Nam, tôn trọng chủ quyền của Việt Nam đối với hai quần đảo Hoàng Sa và Trường Sa…,” thông tin trên trang web Bộ Ngoại Giao đăng hôm 8/5.

Trước đó hôm 2/5, đài CNBC của Mỹ dẫn một nguồn tin mật cho biết Trung Quốc đang cho lắp đặt hệ thống tên lửa trên Biển Đông hơn một tháng qua.

Nguồn tin của CNBC, nắm được thông tin của tình báo Hoa Kỳ, cho biết Trung Quốc đã lắp đặt tên lửa hành trình chống tàu biển và hệ thống tên lửa đất-đối-không trên Đá Chữ Thập, Đá Xubi và Đá Vành Khăn trong vòng 30 ngày qua.

Hôm 4/5, Nhà Trắng đã nhanh chóng phản ứng trước thông tin này.

Phát ngôn viên Nhà Trắng Sarah Sanders nói: “Chúng tôi biết rõ về tình trạng quân sự hóa của Trung Quốc trên Biển Đông. Chúng tôi đã nêu rõ sự quan ngại trực tiếp với phía Trung Quốc về vấn đề này và rằng sẽ có hậu quả gắn hạn và dài hạn. ”

Phía Úc và Philippines cũng đã bày tỏ quan ngại về việc Trung Quốc có thể đã đưa tên lửa đến các đảo nhân tạo thuộc quần đảo Trường Sa.

Theo báo Dân Trí, hôm 4/5, Ngoại trưởng Australia Julie Bishop nói: “Việc [triển khai tên lửa] trái với tuyên bố của Trung Quốc rằng họ sẽ không quân sự hóa các thực thể trên Biển Đông.”

Cùng ngày, Văn phòng Tổng thống Philippines cũng ra thông cáo tỏ ra quan ngại về việc triển khai tên lửa và nói rằng chính quyền của Tổng thống Rodrigo Duterte sẽ tận dụng mọi biện pháp ngoại giao để giải quyết vấn đề này.

Tuy nhiên, Tổng thống Philippines Rodrigo Duterte lại tuyên bố mục đích của Trung Quốc là “bảo vệ chứ không phải nhắm vào quyền lợi quốc gia của Philippines”.

Phát ngôn viên của Duterte, ông Harry Roque còn tuyên bố rằng:

Harry Roque, phát ngôn viên của Duterte, tuyên bố rằng “chúng tôi tin tưởng rằng những tên lửa đó không hướng vào chúng ta” vì”mối quan hệ gần gũi và tình bạn thân thiết” giữa Philippines và Trung Quốc. Tuy nhiên, ông không nói rõ các mũi tên lửa đó đang nhắm vào ai.

Theo Reuters, Trung Quốc không đề cập đến bất kỳ vụ triển khai tên lửa nào nhưng nói rằng các cơ sở quân sự của mình trên Quần đảo Trường Sa hoàn toàn vì lí do phòng thủ, và Bắc Kinh có thể làm những gì nó thích trên lãnh thổ của mình.

Tờ Asia Times hôm 8/5, đăng một bình luận cho rằng Trung Quốc đang ‘tự tung tự tác’ trên Biển Đông.

“Với việc triển khai hệ thống tên lửa mới thách thức lực lượng đất liền, thế cân bằng quyền lực ở vùng biển khu vực đang dần nghiêng về [Trung Quốc].”

Tháng trước, Đô đốc Hoa Kỳ Philip Davidson, được đề cử đứng đầu Bộ Tư lệnh Thái Bình Dương của Hoa Kỳ, cho biết Căn cứ tác chiến Tiền phương (Forward Operating Base) của Trung Quốc ở Biển Đông có vẻ đã hoàn chỉnh.

“Điều duy nhất còn thiếu là các lực lượng được triển khai,” ông nói. Khi những yếu tố này được bổ sung, “Trung Quốc sẽ có thể mở rộng ảnh hưởng hàng ngàn dặm về phía nam và bành trướng sức mạnh sâu vào châu Đại Dương.”

Davidson cho biết Trung Quốc có thể sử dụng các căn cứ để thách thức sự hiện diện trong khu vực của Hoa Kỳ, và “dễ dàng áp đảo các lực lượng quân sự của bất kỳ phe tuyên bố chủ quyền nào khác ở Biển Đông.”

“Trung Quốc hiện có khả năng kiểm soát Biển Đông trong mọi tình huống chỉ trừ chiến tranh với Hoa Kỳ,” ông nói.