Đồng Lira của Thổ Nhĩ Kỳ hôm thứ Sáu (10/8) đã rớt giá kỷ lục sau khi Tổng thống Hoa Kỳ Donald Trump cho phép tăng gấp đôi thuế nhập khẩu đối với thép và nhôm của nước đồng minh NATO này.

Mối quan hệ Mỹ – Thổ Nhĩ Kỳ đang ở thời điểm căng thẳng nhất từ lúc ông Trump bước vào Nhà Trắng.

Theo Epoch Times, đồng Lira đã giảm gần 8% so với đồng USD, xuống mức thấp kỷ lục 6,59 ngay sau khi ông Trump công bố trên Twitter về tăng gấp đôi thuế thép và nhôm nhập từ Thổ Nhĩ Kỳ.

Có thời điểm trong ngày 10/8, đồng Lira đã mất giá tới 18% – mức rớt giá trong ngày lớn nhất kể từ cuộc khủng hoảng tài chính tại quốc gia Á – Âu này vào năm 2001, theo Reuters.

Tổng thống Trump viết trên Twitter: “Tôi vừa mới cho phép tăng gấp đôi thuế thép và nhôm từ Thổ Nhĩ Kỳ, đồng tiền Lira của họ đã rớt giá nhanh chóng so với đồng USD rất mạnh của chúng ta! Nhôm bây giờ sẽ chịu thuế 20% và thép là 50%. Mối quan hệ của chúng ta với Thổ Nhĩ Kỳ vào thời điểm này không tốt!”.

Washington và Ankara leo thang căng thẳng xoay quanh việc chế độ của Tổng thống Edorgan đã bỏ tù và giờ đang quản thúc tại gia mục sư người Mỹ Andrew Brunson. Ông Trump và Phó Tổng thống Mike Pence hôm 26/7 đã đe dọa áp đặt chế tài lên Thổ Nhĩ Kỳ nếu vị mục sư này không được thả tự do và không được trở về Mỹ.

Sau đó, vào ngày 1/8, Nhà Trắng đã chế tài hai quan chức cao cấp Thổ Nhĩ Kỳ liên quan đến bắt giữ ông Brunson. Đến ngày 3/8, Ngoại trưởng Mike Pompeo đã cảnh báo Thổ Nhĩ Kỳ rằng “thời gian đã hết” cho việc thả mục sư Brunson.

Thời gian ngắn trước khi ông Trump thông báo tăng đúp thuế thép và nhôm, Tổng thống Erdogan đã đưa ra một loạt những lời lẽ thách thức trên Twitter.

“Khi nói đến việc chèn ép Thổ Nhĩ Kỳ để có được những nhượng bộ nhất định mà làm tổn hại tới chủ quyền của chúng tôi, đó là câu chuyện hoàn toàn khác. Thời điểm này, chúng tôi không nói chơi. Xe tăng, phi cơ không thể đe dọa nhân dân chúng tôi. Quý vị có nghĩ về ý định đe dọa như vậy?”, ông Erdogan viết.

Trước đó, phát ngôn viên Bộ Ngoại giao Mỹ Heather Nauert hôm 9/8 đã nói với báo giới rằng Mỹ sẽ xác định tiến triển quan hệ với Thổ Nhĩ Kỳ với việc ông Brunson trở về quê nhà. Bà Nauert từ chối bình luận về những cuộc đàm phán đang diễn ra giữa hai nước.

Được biết, Thổ Nhĩ Kỳ thời gian gần đây đã thách thức Mỹ trên nhiều lĩnh vực. Hôm 8/8, Bộ Năng lượng Thổ Nhĩ Kỹ thông báo rằng họ sẽ vẫn mua khí hóa lỏng của Iran bất chấp việc vi phạm các chế tài của Mỹ.

Vào tháng Sáu, Thượng viện Mỹ đã thông qua một dự luật cấm Thổ Nhĩ Kỳ mua chiến đấu cơ F-35 của Mỹ vì vụ bắt giữ mục sư Brunson và thương vụ Thổ Nhĩ Kỳ mua hệ thống phòng thủ tên lửa S-400 của Nga.

Phản ứng sau thông báo tăng thuế của ông Trump, Tổng thống Erdogan đã kêu gọi người dân Thổ Nhĩ Kỳ hãy bán vàng và USD để hỗ trợ đồng Lira đang rớt giá tự do.

Ông Erdogan kêu gọi người dân Thổ Nhĩ Kỳ thể hiện lòng yêu nước trong thời điểm mà các cơ quan xếp hạng tín dụng phương Tây đang nỗ lực hạ thấp nền kinh tế nước này.

“Nếu bất kỳ ai có USD hoặc vàng dưới gối của mình, mọi người nên đổi nó lấy đồng Lira tại các ngân hàng của chúng ta. Đây là một trận chiến nội địa, quốc gia”, Reuters dẫn lời ông Erdogan phát biểu trước đám đông người ủng hộ tại thành phố Bayburt, miền bắc Thổ Nhĩ Kỳ hôm 10/8.

Thổ Nhĩ Kỳ là một nền kinh tế mới nổi quan trọng, có đường biên giới với cả Iran, Iraq và Syria. Ankara ủng hộ phương Tây trong nhiều thập kỷ qua. Khủng hoảng tài chính tại Thổ Nhĩ Kỳ lần này sẽ gia tăng rủi ro mất ổn định hơn nữa tại khu vực vốn đã rất bất ổn rồi.

Yên Sơn