Thâm hụt ngân sách quá nhiều, thậm chí chính quyền xã Thanh Hương đã bàn nhau vẽ ra một bản quy hoạch, qua đó bán 42 lô đất nền cho dân xây nhà, trong khi đó là đất công và xã không có quyền mua bán.

Nuôi một cán bộ

Bộ Nội vụ đang thực hiện một kế hoạch sắp xếp thu gọn hợp lý các đơn vị hành chính cấp xã chưa đạt 50% tiêu chuẩn về quy mô dân số, diện tích tự nhiên. Theo đúng kế hoạch này, trong 3 năm nữa, 259 huyện và hơn 6.000 xã chưa đạt tiêu chuẩn trên cả nước sẽ phải sáp nhập để tinh giản bộ máy.

Nhưng tôi muốn kể lại câu chuyện của một xã “đủ tiêu chuẩn” ở Nghệ An. Năm năm trước, khi tôi đặt chân đến đó, dân số của xã miền núi này là hơn 5.000 người, và diện tích tự nhiên là hơn 30 km2. Xã Thanh Hương, ở Thanh Chương, Nghệ An sẽ không nằm trong diện bị xem xét năm nay. Tất nhiên, nếu người ta không phát hiện ra sai phạm của gia đình ông bí thư.

Câu chuyện gia đình trị của ông Lý, tôi đã viết trong một bài trên mục Góc nhìn gần đây, có tựa đề Chuộc ghế. Trong nhiều năm, ông đã cài cắm cả gia đình vào bộ máy chính quyền và thực hiện nhiều hành vi khuất tất. Nhưng sẽ thật “oan uổng”, nếu đổ hết lỗi lên đầu ông Nguyễn Bá Lý. Bởi vì để cho một cán bộ – dẫu là cán bộ lãnh đạo cao nhất của cơ sở – lộng hành trong một thời gian dài như vậy, thì tất cả nhân sự trong bộ máy Đảng ủy và chính quyền xã Thanh Hương đều phải chịu trách nhiệm.

Bây giờ, khi câu chuyện đã được xử lý nghiêm 6 năm rồi, thì nhìn lại những con số sẽ thấy vì sao mà các cán bộ chính quyền xã Thanh Hương khi ấy đã im lặng. Trong 13 năm ấy, họ đã cùng nhau gây thất thoát hơn 500 triệu đồng khi xây dựng đường điện 0,4KV, 10 KV và trạm biến áp 250 KVA cho xã.

Họ đã cùng nhau tiêu biến hơn 100 triệu tiền hỗ trợ của quỹ Oxfam cho việc điện khí hóa nông thôn, 150 triệu tiền thủy lợi phí do nhân dân đóng góp. Họ đã cùng nhau đẩy Hợp tác xã nông nghiệp đến nỗi giải thể, và hơn thế, để lại số nợ đọng lên đến 800 triệu đồng.

Thâm hụt ngân sách quá nhiều, thậm chí chính quyền xã Thanh Hương đã bàn nhau vẽ ra một bản quy hoạch, qua đó bán 42 lô đất nền cho dân xây nhà, trong khi đó là đất công và xã không có quyền mua bán.

Người dân xã Thanh Hương biết tất cả những sai phạm này, nhưng họ không có tiếng nói. Bởi vì tất cả những vị trí chủ chốt trong bộ máy lãnh đạo xã đều đã được ông Chủ tịch Nguyễn Bá Lý cài cắm người nhà. Thực ra thì người dân vẫn còn trông đợi được vào Hội đồng nhân dân xã, nhưng theo quy định – thì Hội đồng nhân dân chỉ có chức năng giám sát – mà giám sát, thì chẳng phải chính là việc mà người dân xã Thanh Hương vẫn làm rất tốt hay sao? Vấn đề là ai xử lý?

Năm ấy, tôi đã đến đó gặp người dân, chỉ để chứng kiến một không khí hằn học giữa người dân và chính quyền xã; để nhìn những người già gằn giọng đối thoại với những anh dân phòng hung hăng; để nhìn thấy một cỗ máy bất chấp sĩ diện để ngăn cản báo chí vào địa phương.

Câu chuyện dài dòng và khuất tất đến khó tin của xã Thanh Hương, thực ra lại không phải là cá biệt. Mới đây nhất, Chủ tịch Uỷ ban Trung ương MTTQVN Trần Thanh Mẫn báo cáo trước Quốc hội tháng 10/2017: “Cử tri và Nhân dân rất bức xúc về tình trạng lạm dụng quyền hạn làm trái quy định về công tác cán bộ; xảy ra ở nhiều cấp, nhiều ngành và địa phương”.

Thế nhưng, những con số thống kê lại cho thấy, bộ máy chính quyền cấp xã không ngừng tăng lên. Theo thống kê của Bộ Nội vụ, từ năm 1986 đến năm 2016, cả nước đã tăng từ 9.657 đơn vị lên 11.162 đơn vị (tăng 1.505 đơn vị cấp xã).

Bộ Nội vụ đang xem xét sáp nhập, thu gọn bộ máy chính quyền địa phương dựa trên hai tiêu chí là quy mô dân số và diện tích tự nhiên. Nhưng tôi tự hỏi, rằng đó có thực sự là tiêu chí quan trọng nhất để sáp nhập? Có nhiều phường xã trên cả nước có diện tích nhỏ, nhưng lại là kết quả hình thành trong lịch sử dựng nước, và vai trò quan trọng về văn hóa. Nhưng cũng có những nơi như Thanh Hương, không thiếu tiêu chuẩn gì trừ tiêu chuẩn… lãnh đạo.

Sáp nhập, nghĩa là hơn 6.000 ông chủ tịch mất ghế, hàng chục nghìn vị chức sắc khác phải đi tìm chỗ ngồi mới. Đó là một cuộc đại biến động nhân sự. Nhưng có phải vì những con số hàng nghìn hàng vạn ấy mà người dân sẽ hài lòng, sẽ cảm thấy công cuộc tinh giản biên chế thật hiệu quả?

Sáp nhập, không đồng nghĩa với việc tăng cường hiệu quả quản trị. Xóa sổ một cách cơ học, bằng hai tiêu chí là diện tích nhỏ và dân số ít, không trả lời được hết những câu hỏi trong dân về năng lực điều hành và sự liêm chính của những vị chức sắc địa phương.

Hiệu quả quản trị của bộ máy chính quyền cơ sở, phức tạp hơn chuyện ít dân hay đông dân. Đang có cuộc tranh cãi lớn xem Hội đồng nhân dân cấp xã phường có làm được việc của mình, với thành phần nhiều cụ hưu trí. Hoặc là vấn đề muôn thuở, là cơ chế giải quyết khiếu nại vượt cấp của người dân đã hiệu quả chưa.

Người dân sẽ vui hơn, nếu như cuộc rà soát chính quyền cấp xã đại quy mô này thực sự tìm thấy những ông quan địa phương đang làm không tốt và cho họ về vườn. Căn cứ theo chất lượng quản trị.

Còn bao nhiêu xã nữa như Thanh Hương, nơi cuộc cát cứ đã thành công, và người dân cứ việc lặn lội đi tìm công lý, trong khi lãnh đạo ở trên thì sắp xếp cấp xã chỉ theo diện tích và dân số?

Gia Hiền

Ý kiến bạn đọc
Ở những xã nghèo đa số Lãnh đạo là mới học xong 12, thậm chí có xã Lãnh đạo chưa học xong 12. Khi trúng cử họ học bổ túc, tại chức rồi có bằng cấp đầy đủ. Nên rà soát lại số Lãnh đạo đó, chứ hiện tại học …

hodu306 – 07:53
Bằng cấp chính quy hay tại chức không phản ánh được năng lực của một người, đặc biệt là năng lực quản trị, tầm nhìn; càng không phản ánh được đạo đức của người đó. Bằng cấp càng cao sẽ càng quan liêu, hách dịch. Năng lực, trình độ cao …

J@ke – 12:43
“Dù sao đi nữa 1 người học chính quy trình độ vẫn cao so với người học tại chức” đừng quy chụp thế, chưa chắc bạn à, còn tùy trường chính quy nào, tại chức trường nào nữa cơ. Tôi chứng kiến nhiều rồi.
P/s: Tôi có cả bằng chính quy lẫn tại chức nhá!

lephuc – 13:52

Đã đến lúc các nơi, từng vùng 1 người dân dc trưng cầu dân ý. Cứ 1 năm 1 lần ai ko dc lòng dân sẽ bị thay thế

Tien thanh
đúng là cần làm như vậy từ dưới lên trên. lòng dân là thước đo chuẩn mực nếu biết lấy dân làm gốc.

thái bình

Không chỉ quan xã, mà cả quan huyện, quan tỉnh … và các loại quan khác nữa, nên xem lại các quan thi hành công vụ thế nào. Vừa rồi xảy ra rất nhiều chuyện: các quan “không biết” việc cát tặc, làm tặc lộng hành trong khi ai cũng …

U70 – 09:35

Đúng. Còn bao nhiêu xã Thanh Hương nữa?

Sự Thật
Lấy 63 tỉnh thành * số xã trong tỉnh sẽ ra kết quả 🙂

Thanh Tâm

bài viết rất hay. tôi cũng nghĩ sát nhập xã và huyện đại trà như vậy gây xáo trộn lớn, mất nhiều công sức cho việc này lắm và sau sát nhập liệu hoạt động của chính quyền có hiệu quả hơn hay là diện tích rộng, đông dân, trình độ có hạn khó quản lý lại xin tách?

Banh Tuan Kiet

Ở nơi tôi ở, văn bản tuyên truyền phát cho dân còn đánh máy sai cả tên phường phát hành văn bản đó. Không biết lúc trình các lãnh đạo ký có ai đọc lại không nữa.

binh – 09:20

lâu rồi mới có bài viết về cấp xã nhỉ? hay quá … cơ quan chức năng phải thực tế hơn trong việc sáp nhập

Bùi Quốc Linh

Phép vua thua lệ làng hiện hữu vì xã điều hành bởi nhóm ‘ gia đình trị ‘. Chính sách đưa cán bộ các vùng miền khác về cùng quản lý với cán bộ địa phương là hợp lý và công bằng.

 

Chia sẻ