Phát biểu tại hội nghị Hợp tác Kinh tế Châu Á Thái Bình Dương (APEC) ở Papua New Guinea hôm thứ Bảy (17/11), Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence đã mạnh mẽ tuyên bố rằng nước Mỹ sẽ không lùi bước trong chiến tranh thương mại với Trung Quốc và có thể tăng hơn gấp đôi thuế quan, nếu Bắc Kinh không đáp ứng những đòi hỏi của Washington.

Theo Reuters, trong một bài phát biểu với ngôn từ thẳng thắn, Phó Tổng thống Mike Pence đã thách thức Trung Quốc về thương mại và cả các vấn đề an ninh trong khu vực.

Phó tổng thống Mỹ Mike Pence.

Ông Pence tuyên bố: “Chúng tôi đã thực hiện hành động quyết định để giải quyết mất cân bằng [thương mại] của chúng tôi với Trung Quốc. Chúng tôi đã đánh thuế lên 250 tỷ USD hàng hóa Trung Quốc và chúng tôi có thể tăng hơn gấp đôi con số đó”.

“Mỹ sẽ không bao giờ thay đổi lộ trình này cho tới khi Trung Quốc thay đổi cách [hành xử] của họ”, ông Pence nhấn mạnh.

Cảnh báo của ông Pence thậm chí còn mạnh mẽ hơn những phát biểu của Tổng thống Donald Trump hôm thứ Sáu (16/11).

Trao đổi với các phóng viên tại Nhà Trắng hôm 16/11, ông Trump xác nhận Trung Quốc đã gửi danh sách dài các vấn đề mà họ có thể thực hiện đáp ứng các đòi hỏi của Mỹ.

Tổng thống Trump tiết lộ rằng Mỹ có thể không tiếp tục đánh thuế lên hàng Trung Quốc: “Chúng tôi có thể không phải làm điều đó. Trung Quốc muốn đạt được thỏa thuận”.

Tuy nhiên, ông Trump cũng nhấn mạnh danh sách 142 danh mục mà Trung Quốc vừa gửi Mỹ bỏ qua “bốn hoặc năm thứ quan trọng”.

“Họ đã gửi một danh sách gồm nhiều thứ mà họ sẵn sàng thực hiện, đó là danh sách dài, nhưng tôi chưa chấp nhận danh sách này”, ông Trump nói.

Cho tới nay, chính phủ Trump đã đánh thuế lên 250 tỷ USD hàng Trung Quốc để ép Bắc Kinh phải cải thiện tiếp cận thị trường và bảo vệ sở hữu trí tuệ cho các công ty Mỹ, cắt giảm trợ cấp công nghiệp và giảm mất cân đối thương mại song phương. Trung Quốc đáp trả bằng việc đánh thuế lên 110 tỷ USD hàng hóa Mỹ.

Khác với ông Trump, Phó Tổng thống Mike Pence dường như không đưa ra bất kỳ lời lẽ hòa dịu, nhượng bộ nào với Trung Quốc.

Phát biểu trước các phái đoàn của các quốc gia thành viên APEC có mặt trên một chiếc tàu du lịch sang trọng neo đậu ở bến cảng Fairfax, cảng Moresby, ông Pence khẳng định: “Trung Quốc đã lợi dụng Mỹ nhiều năm. Những ngày này đã qua”.

Ngoài vấn đề thương mại, Phó Tổng thống Mỹ cũng nhắm vào tham vọng của Trung Quốc tại Thái Bình Dương, đặc biệt là Sáng kiến Vành đai & Con đường của Chủ tịch Tập Cận Bình nhằm mở rộng kết nối trên đất liền và trên biển giữa Châu Á, Châu Phi và Châu Âu với hàng tỷ USD đầu tư vào cơ sở hạ tầng.

“Chúng tôi không chào mời những vành đai siết chặt hay một tuyến đường một chiều”, ông Pence nói.

Mặc dù không chỉ đích danh tới những tuyên bố chủ quyền của Trung Quốc về nhiều vùng biển tranh chấp, ông Pence cho biết Mỹ sẽ làm việc để giúp bảo vệ các quyền hàng hải.

“Chúng tôi sẽ tiếp tục bay và đi thuyền trong những nơi mà luật pháp quốc tế cho phép và những lợi ích của chúng tôi đòi hỏi. Quấy rối sẽ chỉ làm tăng quyết tâm của chúng tôi”, ông Pence cảnh báo.

Theo Reuters, ngay trước bài phát biểu của Phó Tổng thống Mỹ Mike Pence, Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình cũng đã có bài phát biểu dài về Sáng kiến Vành đai & Con đường của ông và sự cần thiết của thương mại tự do khắp khu vực.

Đề cập tới dự án trí tuệ của mình, ông Tập nói: “Đó không phải là một câu lạc bộ độc quyền đóng kín với những nước không phải thành viên, đó cũng không phải là một cái bẫy như nhiều người đã gắn nhãn cho nó”.

Chủ tịch Trung Quốc cũng gọi chủ nghĩa bảo hộ [thương mại] là “cách tiếp cận thiển cận” và đã “chắc chắn thất bại”.

“Lịch sử đã chỉ ra rằng sự đối đầu, dù là dưới dạng của một cuộc Chiến tranh Lạnh, một cuộc chiến tranh nóng hay một cuộc chiến thương mại sẽ đều không có người chiến thắng”, ông Tập khẳng định.

Yên Sơn