Chỉ vài giờ trước khi bước qua năm 2019, ông Trump đã ký một đạo luật liên quan tới Đài Loan với tên gọi Đạo luật sáng kiến tái bảo đảm Châu Á.

Đây là đạo luật về chính sách tiếp cận của Mỹ đối với khu vực Ấn Độ Dương-Thái Bình Dương nhưng thực chất là nhắm tới Đài Loan, trong đó có việc bán vũ khí cho Đài Loan và các đồng minh khác của Mỹ một cách định kỳ.

Ông Trump lúc ký đạo luật và ông Tập lúc đọc thông điệp về Đài Loan.

Trước đây mỗi khi Đài Loan cần mua vũ khí thì Mỹ phải duyệt từng lô hàng nhưng với đạo luật này thì từ nay Đài Loan không cần phải xin “giấy phép con” như thế. Hay nói cách khác Mỹ đã mở ra một hành lang pháp lý rộng rãi cho Đài Loan trong việc mua vũ khí của Mỹ.

Đạo luật này được hai viện Mỹ thông qua vào hồi giữa tháng 12 vừa qua và ông Trump đã “ém” cho tới thời khắc gần giao thừa thì mới ký ban hành, như một món quà đắng dành cho ông Tập trong ngày đầu năm.

Song song việc ký thông qua đạo luật này, tổng thống Trump còn ra riêng một thông báo cam kết sẽ thực thi nghiêm túc đạo luật này. Thông cáo có đoạn:

“My Administration will treat these provisions consistent with the President’s exclusive constitutional authorities as Commander in Chief and as the sole representative of the United States in foreign affairs”

(Chính quyền của tôi sẽ xem những quy định phù hợp với thẩm quyền hiến định của tổng thống trong vai trò Tổng tư lệnh và vai trò đại diện duy nhất của nước Mỹ trong các vấn đề đối ngoại).

Có lẽ sau khi nhận quả đắng này mà ông Tập có một thông điệp vào ngày hôm nay về việc sẽ không từ bỏ việc thống nhất Đài Loan cho đỡ mất uy tín với thế giới. Tuy vậy đáp lại bà Thái Vân Anh mạnh mẽ bác bỏ lời kêu gọi thống nhất của ông Tập. Bà Thái Vân Anh cho rằng giữa Trung quốc và Đài Loan chỉ có thể nói chuyện như một chính quyền này với một chính quyền khác chứ không thể là một nước với một tỉnh ly khai.

Như vậy cho tới nay Mỹ đã có những đạo luật liên quan Tân Cương, Tây Tạng và nay là Đài Loan. Và trong năm 2019 chắc chắn sẽ còn có thêm nhiều món quà đắng khác của ông Trump dành cho ông Tập.

BBC VNN